İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/ 6)

Course ID

13.02.2010-27492 Resmi Gazete

İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2010/6)

Kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 17/6/2009 tarihli ve 27261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2009/8 sayılı Tebliğ ile başlatılan ve İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararı içermektedir.

Soruşturma

MADDE 2 – (1) Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren sonuç raporu ekte yer almaktadır.

Karar

MADDE 3 – (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 7009.91 gümrük tarife pozisyonlu çerçevesiz cam aynaların İran İslam Cumhuriyeti menşeli olanlarının ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin uygulama süresinin, geçici önlemin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlamak üzere 4 (dört) yıl süreyle uzatılmasına, kota miktarının 1.481 ton olarak belirlenmesine ve her yıl %5 oranında artırılmasına karar vermiştir.

Kota Uygulaması

MADDE 4 – (1) Kotaların başvuru, dağıtım ve kullanım usul ve esasları çıkarılacak olan Tebliğler ile ilan edilecektir.

Yürürlük

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

EK

İRAN İSLAM CUMHURİYETİ MENŞELİ ÇERÇEVESİZ CAM AYNA İTHALATINDA YÜRÜTÜLEN GÖZDEN GEÇİRME SORUŞTURMASINA İLİŞKİN SONUÇ RAPORU

  1. SORUŞTURMAYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
    • Kapsam

Bu Rapor, İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar hükümleri çerçevesinde yürütülen gözden geçirme soruşturması sonucunda elde edilen bilgi ve bulguları içermektedir.

  • Soruşturmanın başlatılması

7009.91 gümrük tarife pozisyonlu çerçevesiz cam aynaların İran İslam Cumhuriyeti (İran) menşeli olanlarının ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin süresinin uzatılmasına ilişkin gözden geçirme soruşturması, yerli üreticiler Trakya Cam Sanayi A.Ş., Erdem Dış Ticaret A.Ş. ve Yetkin Cam Sanayi A.Ş. tarafından yapılan başvuruya istinaden, 17/6/2009 tarihli ve 27261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2009/8 sayılı Tebliğ ile başlatılmıştır.

  • Geçici Önlem

Gözden geçirme soruşturmasının tamamlanmasına kadar İran menşeli çerçevesiz cam aynaların ithalatında 3/7/2009 tarihinden itibaren azami 200 gün süreyle geçici korunma önlemi olarak miktar kısıtlaması (kota) uygulanmasına karar verilmiş ve kota seviyesi 607.753 kg olarak tespit edilmiştir. Bahse konu geçici önlem 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2009/11 sayılı Tebliğ ile duyurulmuştur.

  • İlgili tarafların bilgilendirilmesi

Soruşturma konusu eşyanın yerli üreticilerine, ithalatçılarına, ihracatçılarına, yabancı ülke temsilciliklerine ve diğer ilgili taraflara görüşlerini göndermeleri ve sözlü dinlenme taleplerini iletmeleri için yeterli süre tanınmıştır. İlgili taraf başvuru formları ve bilgi formları Müsteşarlık internet sayfasında yayımlanarak duyurulmuştur. Soruşturma kapsamında taraf olma talebi alınmamıştır.

  • Sonuçların değerlendirilmesi

Soruşturma sonucunda elde edilen bilgiler ve değerlendirmeleri içeren soruşturma raporu İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu’na sunulmuştur.

  1. İTHALATIN DEĞERLENDİRİLMESİ
    • Genel ithalat
İTHALAT DEĞİŞİM DÖNEMSEL İTHALAT
YILLAR MİKTAR (TON) DEĞER (BİN DOLAR) B.F. MİKTAR DEĞER B.F. DÖNEM MİKTAR (TON) DEĞER (BİN DOLAR) B.F.
2004 1.955 1.961 1,0 2004(1- 9) 1.875 1.632 0,9
2005 4.467 2.311 0,5 129% 18% -48% 2005(1- 9) 3.935 1.894 0,5
2006 5.005 4.506 0,9 12% 95% 74% 2006(1- 9) 4.463 3.435 0,8
2007 8.504 6.456 0,8 70% 43% -16% 2007(1- 9) 4.765 4.024 0,8
2008 11.433 8.327 0,7 34% 29% -4% 2008(1- 9) 9.150 6.726 0,7
2009(1- 9) 3.668 2.835 0,8

7009.91 gümrük tarife pozisyonlu ürünün genel ithalatında inceleme döneminde önemli seviyede artış görülmüştür. 2009 yılının dokuz aylık döneminde ise, bahse konu ürünün genel ithalatında düşüş gözlenmiştir.

  • Ülkeler itibariyle ithalat
TON-BİN DOLAR 2007 2008 2008(1-9) 2009(1- 9)
MİKTAR % MİKTAR % MİKTAR % MİKTAR %
TOPLAM 8.504 100% 11.433 100% 9.150 100% 3.668 100%
ÇHC 4.911 58% 7.111 62% 5.632 62% 2.269 62%
TAYVAN 1.345 16% 670 6% 2.921 32% 710 19%
BULG. 1.059 13% 3.496 30% 488 5% 570 16%
ALM. 3 16 1% 23 45 1%
İTALYA 15 1% 11 1% 40 1%
İRAN 517 6% 79 7% 40

 

7009.91 gümrük tarife pozisyonlu ürünün ülkeler itibariyle ithalatında ilk sırayı Çin’in aldığı ve ülkenin toplam ithalat içindeki payını inceleme konusu dönem boyunca önemli miktarda artırdığı görülmektedir.

Şikayet konusu İran menşeli ithalat korunma önleminin yürürlüğe girmesi öncesinde %92’lik ithalat pay ile söz konusu ürünün en önemli tedarikçisi durumunda iken, önlemin yürürlüğe girmesiyle ithalattan aldığı payı kaybetmeye başlamıştır. Önlem sonrasında İran menşeli ithalat oldukça düşmüş, 2008 yılında 79 ton gibi ihmal edilebilir bir seviyede gerçekleşmiş, 2009 yılının dokuz aylık döneminde ise İran’dan ülkemize ithalat yapılmamıştır.

  • İthal fiyatları
İthal Birim Fiyatı ($/kg) 2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-9) 2009(1-9)
TOPLAM 1,0 0,5 0,9 0,8 0,7 0,7 0,8
ÇHC 3,5 0,4 0,9 0,7 0,6 0,6 0,6
TAYVAN 9,1 2,0 1,3 0,8 0,9 0,9 0,8
BULG. 0,6 0,7 0,7 0,6
ALM. 18,5 5,5 15,9 14,0 10,0 9,8 5,8
İTALYA 6,8 0,9 0,9 23,2 20,3 22,0 21,2
İRAN 0,5 0,4 0,7 0,4

Genel ithalatta ortalama ithal birim fiyatın 2005 yılında yarıya düştüğü, 2006 yılında tekrar arttığı, sonraki dönemde de dalgalı seyir izlediği görülmektedir.

İran menşeli ithalatın ortalama birim fiyatının ithalatın inceleme döneminde dalgalı seyir izlediği ve genel ithalatın fiyat seviyesinin sürekli olarak altında kaldığı gözlenmektedir. 2007 yılı sonrasında çok küçük miktarlarda ithalat yapıldığı için sağlıklı bir fiyat oluşumu gözlenmemiştir.

  • İthalatın piyasa payı
Piyasa Payı (%) 2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
İran menşeli ithalat 5,73 5,04 0,42 1 0,15
Genel ithalat 6 11 11 16 22 19 8

Ülkemiz çerçevesiz cam ayna piyasasında genel itibariyle yerli üreticilerin piyasaya hakim olduğu görülmektedir. Bu sebeple ithalatın piyasa payı yerli üretime nispetle düşüktür. Bununla birlikte inceleme döneminde genel ithalatın piyasa payının önemli oranda arttığı; 2004 yılındaki %6 seviyesinden 2008 yılında %22 seviyesine çıktığı görülmektedir. 2009 yılının ilk altı aylık döneminde ise genel ithalatın piyasa payı ithalattaki azalma sonucunda düşmüştür.

2004 yılında %6 olarak gerçekleşen İran menşeli ithalatın payının ise korunma önleminin devreye girdiği 2006 yılı itibariyle oldukça düştüğü ve ihmal edilebilir düzeyde kaldığı gözlenmektedir.

  • İthalatın yerli üretime oranı
İthalat/Üretim (%) 2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
İran menşeli ithalat 3,75 3,64 0,33 0,81 0,13
Genel ithalat 4 8 9 13 19 14 7

Başvuru konusu ürünün genel ithalatının yerli üretime oranı inceleme döneminde önemli miktarda artış göstermiş; %4 seviyesinden 2008 yılında %19 seviyesine kadar yükselmiştir. 2009 yılının ilk altı aylık döneminde ise genel ithalatın yerli üretime oranı düşmüştür.

İran menşeli ithalatın yerli üretime oranı da piyasa payına benzer şekilde dönem boyunca düşmüş, miktar kısıtlaması dolayısıyla da sıfıra inmiştir.

  1. SORUŞTURMA KONUSU EŞYANIN YERLİ ÜRETİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER

Başvuru konusu ürünün yerli üretimine ilişkin bilgiler Türkiye üretiminin tamamını temsil yeteneğine sahip olan başvuru sahibi firmalar Trakya Cam Sanayi A.Ş., Erdem Dış Ticaret A.Ş. ve Yetkin Cam Sanayi A.Ş. tarafından sağlanan verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Bununla birlikte, Yetkin Cam Sanayi A.Ş. firmasının 2008 yılı sonu itibariyle üretimine ara vermiştir..

 

Bu sebeple, 2008 ve 2009 yılları Ocak-Haziran dönemine ait yerli üretim verileri kalan iki yerli üretici olan Trakya Cam Sanayi A.Ş. ile Erdem Dış Ticaret A.Ş. tarafından sağlanan bilgilerle oluşturulmuştur.

  • Tüketim
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Endeks 100 134 141 164 166 100 83

Çerçevesiz cam ayna tüketiminin 2004-2008 döneminde artış gösterdiği görülmektedir. 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde bahse konu ürünün yurt içi tüketiminde  bir miktar gerileme olmuştur.

  • Üretim
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Endeks 100 121 120 132 124 100 70

Soruşturma konusu eşyanın yerli üretimi 2004-2007 döneminde artmıştır. 2008 yılında üretimin düştüğü, üretim endeksinin 8 puan gerilediği görülmektedir. 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde de üretim bir önceki yılın aynı dönemine göre azalmış, üretim endeksi 30 puan gerilemiştir.

  • Kapasite ve kapasite kullanım oranı
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Endeks 100 100 100 104 104 100 100
KKO (%) 58 71 70 74 69 79 56

 

Soruşturma konusu eşyaya ilişkin yerli üretim kapasitesinde 2007 yılında küçük bir artış yaşanmış, daha sonra bir değişiklik gözlenmemiştir.

Yerli üreticilerin kapasite kullanım oranı (KKO) inceleme döneminde dalgalı seyir izlemiştir. 2004-2007 yıllarında artış gösteren KKO, 2008 yılında 5 puan gerilemiş, 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre 23 puan düşmüştür.

  • Yurt içi satışlar
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Endeks 100 127 134 146 138 100 93

Yerli üreticilerin yurt içi satışları inceleme döneminde genel olarak artış göstermiş, 2008 yılında ise bir önceki yıla göre azalmıştır. Yerli üreticilerin yurt içi satış endeksi 2008 yılında 8 puan, 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre 7 puan düşmüştür.

  • Stoklar
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Endeks 100 141 150 143 159 100 73

 

Yerli üreticilerin tuttuğu stok miktarı inceleme döneminde dalgalı seyir izlemiştir. Stok miktar endeksi 2008 yılında 16 puan artarken, 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre 27 puan düşmüştür.

  • İstihdam
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Endeks 100 127 114 114 111 100 93

 

Çerçevesiz cam ayna üretiminde istihdam edilen işçi sayısı 2005 yılında en yüksek seviyesine ulaşmış, bundan sonra azalmıştır.

  • Karlılık
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Karlılık (%) 100 91 79 88 76 100 77

 

Yerli üreticilerin karlılık oranı inceleme döneminde önemli ölçüde düşmüştür. 2007 yılında korunma önleminin yürürlüğe girmesinin de etkisiyle bir miktar artan karlılık oranı, sonraki dönemde tekrar düşmüştür.

  • Yerli üretimin piyasa payı
2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
Yerli üretimin

piyasa payı (%)

94 89 89 84 78 81 92

 

İthalatın piyasa payına göre nispi olarak oldukça yüksek olduğu gözlenen yerli üretimin piyasa payı 2004-2008  döneminde düşmüş, 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre artmıştır.

 

2004 2005 2006 2007 2008 2008(1-6) 2009(1-6)
 Endeks 100 85 81 96 83 100 82
  • Yurt dışı satışlar

Başvuru sahipleri hem mutlak değer olarak hem de yurt içi satışlarına nispetle yüksek bir ihracata sahiptir. Firmanın yurt dışı satışlarında 2004-2008 döneminde dalgalanma görülürken, 2009 yılı Ocak-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bir miktar azalma gözlenmiştir.

  • Fiyat kırılması
  2004 2005 2006 2007 2008
 Fiyat kırılması – % (İran) 18 38 41 13

İran menşeli ithal ürünün, yerli ürünün fiyatını 2004-2008 döneminde uygulanan korunma önlemine rağmen önemli ölçüde kırdığı görülmektedir.

 

  1. SONUÇ

İran menşeli çerçevesiz cam ayna ithalatının korunma önleminin uygulanmaya başlamasıyla birlikte önemli ölçüde düşmesi ve 2008 yılı sonrasında durmasına rağmen yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde bozulma devam etmektedir. Önlemin yürürlükten kalkması sonrasında İran menşeli ithalatın tekrar artması beklenmekte olup, bu durum yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar tehdidi oluşturmaktadır. Bundan dolayı yerli üreticilerin ekonomik göstergeleri üzerinde daha da büyük bozulmalar meydana gelebilecektir.

Bu sebeple yürürlükte olan önlemin 4 yıl süreyle uzatılmasının ve kota miktarının temsili üç yılın ortalama ithalat miktarı olan 1.481 ton olarak belirlenmesinin ve her yıl %5 oranında artırılmasının gerekli olduğu düşünülmektedir.

 

© Akif PARLATAN 500&1715