TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi (TIR Sözleşmesi)

1975 TIR SÖZLEŞMESİ

İşbu Sözleşme, 1959 TIR Sözleşmesinin yerini almak üzere Birleşmiş Milletler Teşkilatınca 14 Kasım 1975 tarihinde kabul edilmiştir.

Karar Sayısı : 85/8993

(31 Mart 1985 tarih ve 18711 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.)

Karar Sayısı : 88/13105

(3 Eylül 1988 tarih ve 19918 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.)

Karar Sayısı: 99/12863

(6  Haziran  1999  tarih  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazete’de  yayımlanan  değişiklik  ilave edilmiştir.)

Karar Sayısı : 2001/3005

(19 Ekim 2001 tarih ve 24558 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

Karar Sayısı : 2002/4854

(17 Kasım 2002 tarih ve 24939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

Karar Sayısı : 2006/10922

(09 Ekim 2006 tarih ve 26314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

Karar Sayısı: 2007/11745

(25 Mart 2007 tarih ve 26473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

Karar Sayısı: 2011/1290

(16 ġubat 2011 tarih ve 27848 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

27/8/1984 tarihli ve 84/8457 sayılı Kararnameye ektir.

14 Kasım 1975 tarihli ekli  “TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası EşyaTaşınmasına dair Gümrük Sözleşmesi”nin 12 Mayıs 1985 tarihinden geçerli olmak üzere onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 26/12/1984 tarihli ve EİGM/EİUE:IV-734-110-9-4627-6402  sayılı  yazısı  üzerine,  31/5/1963  tarihli  ve  244  sayılı  Kanun’un  3  üncü  ve  5  inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 16/1/1985 tarihinde kararlaştırılmıştır.

TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi (TIR Sözleşmesi) AKİT TARAFLAR,

Karayolu taşıtları ile uluslararası eşya taşınmasını kolaylaştırmayı İSTEYEREK, Taşıma  şartlarındaki iyileştirmenin, aralarındaki işbirliğinin geliştirilmesinde önemli bir unsur teşkil ettiğini DÜŞÜNEREK,

Özellikle sınırlarda olmak üzere, uluslararası taşımacılıktaki idari formalitelerin basitleştirilmesi ve ahenkleştirilmesini arzu ettiklerini BEYAN EDEREK, Aşağıdaki hususlarda ANLAŞMIŞLARDIR:

 

 Bölüm  I

GENEL

(a) (a)  TARİFLER

Madde 1   Bu Sözleşmede:

(a)  “TIR taşıması” deyiminden; bu Sözleşme ile saptanan TIR rejimi altında eşyaların bir hareket noktasındaki Gümrük idaresinden, bir varış noktasındaki Gümrük idaresine taşınması, (17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(b) “TIR işlemi” deyiminden; bir TIR taşımasının, belli bir ülkenin bir hareket veya giriş (yol boyu) Gümrük idaresi ile bir varış veya çıkış (yol boyu) Gümrük idaresi arasında gerçekleştirilen kısmı;

(17/11/2002  tarihli ve 24939 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

Madde 1,  fıkra (b) için  Açıklama  Notu

0.1 (b)   1 inci maddenin (b) bendi, bir veya birden çok ülkede birden çok hareket veya varış gümrük idaresi bulunması halinde, bir Akit Tarafta birden çok TIR işlemi olabileceği anlamını taşır. Bu şartlar altında, bir TIR taşımasının iki ardarda gümrük idaresi arasında gerçekleştirilen ulusal kısmı, bu gümrük idarelerinin hareket, varış veya yol boyu gümrük idareleri olmalarına bakılmaksızın, bir TIR işlemi olarak kabul edilir.

(09/10/2006  tarihli  ve  26314  sayılı  Resmi  Gazetede yayımlanan  2006/10922  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

(c) “Bir TIR işleminin başlaması” deyiminden; bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte kontrol amacıyla hareket veya giriş (yol boyu) Gümrük idaresine sunulması ve TIR karnesinin Gümrük İdaresince kabul edilmesi;

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

(d) “Bir TIR işleminin sonlandırılması” deyiminden; bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte kontrol amacıyla varış veya çıkış (yol boyu) Gümrük idaresine sunulması;

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

(e) “Bir TIR işleminin ibrası” deyiminden; TIR işleminin bir Akit Tarafta usulüne uygun olarak sonlandırıldığının Gümrük makamları tarafından tescili anlaşılır; bu husus Gümrük makamlarınca, varış veya çıkış (yol boyu) Gümrük idaresinde mevcut veri veya bilgilerin hareket veya giriş (yol boyu)   Gümrük idaresindeki veri veya bilgilerle karşılaştırılması suretiyle saptanır;

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

(f)“İthal veya ihraç vergi ve resimleri” deyiminden; eşyaların ithal veya ihracı sırasında veya bu ithalat ve ihracat dolayısı ile alınan fakat, yapılan bir hizmetin yaklaşık değeri ile sınırlı ücret ve masrafları kapsamayan, gümrük vergi ve resimleri ile diğer ücret ve masraflar,

Madde 1, fıkra (f) için Açıkl ama  Notu

0.1 (f)  1 nci maddenin (f) alt paragrafında kabul edilen ücret ve bedeller ithal ve ihraç vergi ve resimleri hariç olmak üzere, Akit Taraflarca ithal ve ihraçla ilgili olarak yüklenen bütün tutarları kapsar. Bu tutarlar yapılan hizmetlerin yaklaşık bedeli ile sınırlı olacak ve yerli ürünleri dolaysız bir koruma veya mali amaçlarla ithal ve ihracattan alınan vergi  niteliğinde  olmayacaktır.  Bu  tür  ücret  ve  masraflar,  diğerleri  ile  birlikte, aşağıdaki konularla ilgili ödemeli de içerir:

Transit için talep edildiği takdirde menşe şahadetnamesi,

Kontrol amacı ile gümrük laboratuarları tarafından yapılan analizler,

Normal çalışma saatleri ve gümrük binaları dışında yapılan gümrük muayeneleri ve gümrükleme işlemleri,

   Hayvan ve bitki sağlığı, hıfzısıhha kontrolü için yapılan kontroller,

(Madde numarası 17/11/2002  tarihli ve 24939 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(g)“Karayolu  taşıtı”  deyiminden;  yalnız  motorlu  karayolu  taşıtları  değil  fakat  bu  taşıtlar tarafından çekilmek üzere yapılmış her türlü römorklar veya yarı römorklar,

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(h)“Taşıt dizisi” deyiminden; karayolunda bir ünite olarak hareket eden bağlı taşıtlar;

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(j)“Konteyner”deyiminden; taşıma işlerinde kullanılan (büyük sandık, müteharrik sarnıç veya benzerleri) ve,

(Madde numarası 17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Madde 1, fıkra (j) için Açıklama  Notu

0.1 (j)  “Müteharrik Karoser” deyiminden kendiliğinden hareket edemeyen, özellikle bir karayolu taşıtı ile birlikte taşınan, şasesi karoserin alt kasası ile birlikte münhasıran bu amaçlara uygun hale getirilmiş yük aracı anlaşılır Bu deyim ayrıca, kombine kara ve demiryolu taşımacılığı için düzenlenmiş yük aracı olan hareketli karoserleri de kapsar.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

Madde 1, fıkra (j) (i) için Açıklama  Notu

0.1 (j) (i)   “Kısmen  kapalı”  deyimi  1  nci  maddenin  (j)(i)  alt  paragrafındaki  teçhizata uygulandığı üzere, kapalı konteynere benzer bir taban ve üst çatıdan oluşan ve yükleme yeri vazifesi gören tertibatla ilgilidir. Üst çatı genel olarak bir konteynerin çerçevesini oluşturan metal unsurlardan yapılmıştır. Bu tip konteynerler aynı zamanda bir ya da daha fazla yan ve ön duvarları içerebilir. Bazı durumlarda, sadece tabana direklerle bağlı bir tavan vardır. Bu tip konteynerler özellikle havaleli eşyaların (örneğin motorlu taşıtlar) taşımacılığında kullanılır.

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(i)  içine eşya konmak üzere bir kompartman teşkil edecek  şekilde, kısmen veya tamamen kapalı,

(ii)  devamlılık  niteliğine  sahip  olup,  bu  nedenle  de  bir  çok  defa kullanılabilecek şekilde sağlam,

(iii)  yol boyunca aktarmaya gerek göstermeksizin, bir veya daha fazla sayıda taşıt tarafından eşya naklini kolaylaştıracak şekilde özel olarak yapılmış, (iv)     bir taşıttan diğerine bağlanması sırasında manevraya müsait  bir şekilde yapılmış,

(v)    kolaycayüklenecek ve boşaltılacak şekilde yapılmış, (vi)    iç hacmi en aşağı bir metre küp olan araçlar, anlaşılır. “Ayrılabilen karoseriler” konteyner olarak telaki edilir.

(k)“Hareket   Gümrük idaresi” deyiminden,  yükün tamamı veya  bir kısmı ile ilgili TIR taşımasının başladığı yerdeki Akit Taraflardan birine ait Gümrük idaresi;

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(l)“Varış Gümrük idaresi” deyiminden; yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili TIR taşımasının sona erdiği yerdeki Akit Taraflardan birine ait Gümrük idaresi;

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(m)“Yol boyu Gümrük idaresi” deyiminden, bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin bir TIR taşıması sırasında giriş veya çıkış yaptığı Akit Taraflardan birine ait Gümrük idaresi;

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(n)“Kişi” deyiminden, gerçek ve tüzel kişiler,

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(o)  “TIR  karnesi  hamili”  deyiminden;  Sözleşme’nin  ilgili  hükümlerine  uygun  olarak kendisine TIR karnesi verilen ve hareket Gümrük idaresinde eşyayı TIR rejimine tabi tutma isteğini belirten bir TIR karnesi formunda adına beyanda bulunulan kişi anlaşılır; TIR karnesi hamili, karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte hareket Gümrük idaresine, yol boyu Gümrük idaresine ve varış Gümrük idaresine sunulmasından   ve   Sözleşme’nin   diğer   ilgili   hükümlerine   tam   olarak   uyulmasından sorumludur,

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

(p)“Ağır veya havaleli  eşya” deyiminden, ağırlıkları, boyutları veya nitelikleri nedeni ile genellikle kapalı bir karayolu taşıtında veya kapalı bir konteynerde taşınmayan maddeler, (Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(q)“Kefil  kuruluş” deyiminden, TIR rejiminden  yararlanan kişilere kefi  olması  Akit Taraflardan birinin Gümrük makamlarınca kabul edilen kuruluş, anlaşılır.

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

(b) (b)   UYGULAMA ALANI

Madde 2   Bu Sözleşme, TIR taşımasının başlangıç ve bitişi arasındaki yolculuğun bir kısmı karayolu ile yapılmak şartı ile, bir Akit Tarafın hareket noktasındaki Gümrük idaresinden bir diğer veya aynı Akit Tarafın varış noktasındaki Gümrük idaresine kadar bir veya daha fazla sınır arasında aktarma edilmeksizin karayolu taşıtları ile, taşıt dizileri ile veya konteynerlerle eşya taşınmasına şamildir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

 Madde 2 için Açıklama Notları

0.2-1    2  nci  madde,  TIR  karnesi  himayesinde     yapılan  taşımacılık  işleminin yolculuğun bir bölümünün yabancı bir ülkede  yapılması şartı ile aynı ülkede başlayıp bitebileceğini öngörmektedir. Bu gibi durumlarda çıkış gümrüğü yetkililerinin, , TIR karnesine ilaveten eşyaların   tekrar gümrüksüz   ithalini sağlamak amacı ile ulusal bir belge talep etmelerini engellemez. Bununla beraber    gümrük  yetkililerinin    böyle  bir  belge  üzerinde  ısrar  etmemeleri, bunun yerine TIR karnesi üzerinde yapılmış uygun bir tasdiki kabul etmeleri tavsiye olunur.

0.2-2   Bu maddenin hükümleri yolculuğun sadece bir kısmı karayolu ile  yapıldığı takdirde  TIR   karnesi   himayesinde   eşyaların   taşınmasına   izin  verir.   Bu hükümler yolculuğun hangi kısmının karayolu ile yapılacağını belirlemediği gibi  bunun  TIR  taşımasının  başlangıç  ve  bitimi  arasındaki  bir  noktada yapılması yeterlidir. Fakat daha önce tahmin edilemeyen ticari nitelikte veya kaza niteliğindeki   bazı nedenlerle yolculuğun başlangıcında gönderenin niyetine   rağmen hiçbir kısmının karayolu ile yapılmadığı durumlar olabilir. Yine de Bu gibi istisnai durumlarda Akit Taraflar TIR karnesini kabul ederler ve kefil kuruluşların sorumluluğu yürürlükte kalır.

 

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

Madde 3  Bu Sözleşme hükümlerinden yararlanabilmek için:

(a) Taşıma işlemi,

(i) III (a) bölümünde öngörülen şartlarla daha önce onaylanmış bulunan karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerlerle, veya

(ii)   III (c) bölümünde öngörülen şartlar altında diğer karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerlerle, veya

(iii)   III (c) bölümünde öngörülen şartlar altında bir hareket gümrük idaresinden bir varış   gümrük idaresine kendiliğinden seyahat eden ve kendileri eşya olarak kabul edilen ihraca konu karayolu taşıtları veya otobüsler, vinçler, yol süpürücüler, betoniyerler, vb. özel taşıtlarla yapılmalıdır. Bu tür taşıtların başka eşya taşımaları halinde yukarıdaki (i) ve (ii) de öngörülen şartlar uygulanacaktır.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

Madde 3, fıkra (a) için Açıklama Notu

0.3 (a) (iii)      Madde 3 (a) (iii) hükmü kendiliğinden seyahat eden binek otomobillerini (AS Kodu 8703) kapsamaz. Ancak, binek otomobilleri Madde 3 (a) (i) ve (a) (ii) de belirtildiği şekilde diğer taşıtlarla TIR rejimi himayesinde taşınabilir.

 

(16/02/2011 tarihli ve 27848 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/1290 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

(b)  Taşıma işlemleri, 6 ncı madde hükümlerine göre onaylanan kuruluşlar tarafından teminata bağlanmalı ve bu Sözleşme’nin 1 sayılı ekinde gösterilen örneğe uygun TIR Karnesi himayesinde yapılmalıdır.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

(c) İLKELER

Madde 4   TIR rejimi altında taşınan eşyadan yolboyu Gümrük idarelerince ithal veya ihraç vergi ve resimleri tahsil edilmez veya teminat alınmaz.

 

Madde 5   Mühürlü karayolu  taşıtları,  taşıt  dizileri  veya  konteynerlerde  taşınan  eşya  genel  kural olarak, yol boyu Gümrük idarelerinde muayeneye tabi tutulmaz.

Bununla beraber Gümrük makamları, istisnai durumlarda ve özellikle bir yolsuzluk şüphesi halinde, suistimalleri önlemek için bu idarelerde eşyayı muayene edebilirler.

Madde 5 için Açıklama Notu

 

0.5   Bu madde, eşyalar üzerinde kontroller yapma hakkını engellemez, ancak bu kontrollerin olarak çok sınırlı olmasını vurgular. Gerçekte, uluslararası TIR karnesi sistemi, ulusal sistemlerden daha fazla koruma sağlar. İlk olarak, eşyalarla ilgili TIR karnesi üzerinde belirtilen hususlar, çıkış ülkesince istenebilecek gümrük belgelerinde belirtilen hususlara  uygun olmalıdır. Buna ilaveten, transit ve varış ülkeleri, çıkışda yürütülen ve çıkış bürosu gümrük makamlarınca tasdik edilen kontrollarla, güvence altına alınmışlardır. (19 ncu maddenin açıklama notuna altındaki nota bkz)

 

 Bölüm  II

TIR KARNELERİNİN VERİLMESİ KEFİL KURULUŞLARIN SORUMLULUKLARI

 

Madde 6  Her Akit Taraf, Ek 9, Bölüm 1’de belirtilen asgari koşul ve gereklere  uygun  olarak, kuruluşlara doğrudan ya da muadil kuruluşlar aracılığıyla TIR karnesi verme ve kefil olma izni verebilir. Ek 9, Bölüm I’de yer alan asgari koşul ve gerekler yerine getirilmediği takdirde, izin iptal edilir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Bir ülkede kuruluşun kefaleti, ancak kendisinin de bağlı bulunduğu uluslararası kuruluşa bağlı yabancı kuruluşlar tarafından verilmiş TIR karneleri himayesindeki faaliyetlerle ilgili sorumlulukları kapsadığı takdirde, geçerli sayılır.

 

Madde 6, fıkra 2 için Açıklama Notu

0.6.2. Bu paragrafın hükümleri uyarınca, bir ülkenin  gümrük makamları, her  biri kendisi veya kendisi ile ilgili kuruluşlarca verilen karnelerin ibra edilmemesinden doğan sorumluluğa hedef olabilecek birden fazla kuruluşu onaylayabilir.

Mükerrer 2. Bir uluslararası kuruluş, 2 nci fıkrada zikredildiği şekilde, uluslararası kefalet sisteminin etkin bir biçimde tesisi ve işletilmesiyle yükümlü olmak üzere, bu yükümlülüğü kabulü halinde, İdari Komite tarafından yetkilendirilir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

 

 Madde 6, mükerrer fıkra 2 için Açıklama  Notu

0.6.2 mükerrer- Uluslararası  kuruluş  ile üye kuruluşlar arasındaki  ilişki,  uluslararası kefalet sisteminin işleyişine konu alan yazılı anlaşmalarla belirlenir.

 

(Madde  numarası  25/03/2007  tarihli  ve  26473  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2007/11745 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.

0.6.2 mükerrer-2    Madde  6.2  mükerrer  uyarınca  yapılan  yetkilendirme,  BM-AEK  ve uluslararası kuruluş arasında yazılı bir anlaşma şeklinde olmalıdır. Anlaşmada, uluslararası kuruluşun Sözleşmenin ilgili hükümlerine uyacağı, Sözleşmenin Akit Taraflarının yetkilerine riayet edeceği, TIR İdari Komitesi kararlarına uyacağı ve TIR Yürütme Kurulunun taleplerini karşılayacağı belirtilmelidir. Uluslararası kuruluş anlaşmayı imzalayarak, yetkilendirmenin ona yüklediği sorumlulukları kabul ettiğini teyit eder. TIR karnelerinin merkezi basım ve dağıtımının yukarıda belirtilen uluslararası kuruluş tarafından sağlanması halinde, Anlaşma, Ek 8 Madde 10 (b)’de belirtilen uluslararası kuruluşun sorumluluklarına da uygulanır. Anlaşma İdari Komite tarafından kabul edilir.

 

(25/03/2007  tarihli  ve  26473  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2007/11745  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

Kefil Kuruluş, sadece ikamet ettikleri ya da yerleşik bulundukları Akit Tarafların yetkili makamlarınca TIR rejiminden yararlanmaları reddedilmemiş kişilere TIR karnesi verir.

 

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

TIR rejiminden yararlanma izni, sadece Sözleşme’nin Bölüm II, Ek 9’da belirtilen asgari koşul ve gerekleri sağlayan kişilere verilir. Sağlanan bu kriterlerin korunamaması halinde, 38 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, söz konusu izin iptal edilir.

 

(06/06/1999 tarihli  ve 23717 sayılı Resmi  Gazetede yayımlanan 1999/12863  sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

TIR rejiminden yararlanma izni, Sözleşme’de Ek 9, Bölüm II’de belirtilen hükümlere uygun olarak verilir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

 

Madde 7   İlgili yabancı kuruluşlar veya uluslararası kuruluşlar tarafından kefil kuruluşlara gönderilen TIR karneleri örnekleri ithal ve ihraç vergi ve resimleri ile, ithal ve ihraç yasaklama ve kısıtlamalarına tabi tutulmazlar.

 

Madde 8  TIR işlemleri ile ilgili olarak bir yolsuzluğun tespit edildiği ülkedeki gümrük kanunlarına ve yönetmeliklerine göre ödenmesi gereken ithal ve/ya ihraç vergi ve resimleri ile bunlara ilişkin gecikme faizlerini kefil kuruluş öder. Kuruluş, yukarıda zikredilen şahıslardan tahsil edilecek paraların ödenmesinden, bu şahıslarla müştereken ve müteselsilen mesuldür.

Bir Akit Tarafın Gümrük kanun ve yönetmelikleri, yukarıda birinci paragrafta belirtilen ithal vergi ve resimlerinin ödenmesini öngörmüyorsa, kefil kuruluş aynı şartlarla ithal veya ihraç vergi ve resimlerine ve gerekiyorsa bunlara ilişkin gecikme faizlerine eşit bir para tutarını öder.

 

Madde 8, fıkra 2 için Açıklama Notu

0.8.2           Bu paragraf hükümleri, Madde 8’de belirtilen yolsuzlukların olması halinde Akit Tarafların kanun ve yönetmelikleri, ithal ve ihraç vergi ve resimlerinden ziyade idari para cezasının veya diğer parasal yaptırımların ödenmesini öngörüyorsa, uygulanır. Bununla beraber ödenecek meblağ malların ilgili gümrük hükümlerine uygun olarak ithal ve ihraç edilmiş olmaları halinde ödenmesi  gereken  ithal  veya  ihraç  vergi  ve  resimleri  tutarını  geçemez;  bu miktar gecikme faizleriyle artırılabilir.

(03/09/1988 tarihli ve 19918 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 88/13105  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

Her Akit Taraf, birinci ve ikinci paragraf hükümlerine göre kefil kuruluştan talep edilecek azami para tutarını tespit eder.

 

 Madde 8, fıkra 3 için Açıklama Notu

0.8.3      Gümrük   makamlarına,   her   TIR   karnesi   için   kefil   kuruluştan   talep edebilecekleri azami miktarı 50.000 ABD Dolarına eşit bir miktar ile sınırlandırmaları tavsiye edilir.

Aşağıda ayrıntıları belirtilen ve öngörülen azami miktarı aşan alkol ve tütün taşımacılığında gümrük makamlarının, kefil kuruluştan talep edebilecekleri azami miktarı 200.000 ABD Dolarına eşit bir miktara kadar artırmaları tavsiye olunur:

(1) Alkol derecesi hacim itibariyle %80 veya daha fazla olan tağyir edilmemiş etil alkol (Armonize Sistem Kodu:2207.10)

(2) Alkol derecesi hacim itibariyle %80 den az olan tağyir edilmemiş etil alkol; alkollü içkiler, likörler ve diğer alkollü içkiler; alkollü içkilerin imalatında kullanılan türden bileşik alkollü müstahzarlar (Armonize Sistem Kodu:22.08)

(3) Tütün içeren purolar, uçları açık purolar ve sigarillolar (Armonize Sistem Kodu:2402.10)

4) Tütün içeren sigaralar(Armonize Sistem Kodu:2402.20)

5)  İçilen  tütün,  herhangi  bir  oranda  tütün  yerine  geçen  maddeler  içersin içermesin (Armonize Sistem Kodu:2403.10)

Yukarıda  belirtilen  tütün  ve  alkol  kategorileri  aşağıda  belirtilen  miktarları aşmadığı takdirde kefil kuruluştan talep edilebilecek azami miktarın 50.000

ABD Dolarına eşit bir miktar ile sınırlandırılması tavsiye edilir:

1) 300 Litre

2) 500 Litre

3) 40.000 adet

4) 70.000 adet

5) 100 kilogram

Yukarıdaki  sigara  ve  alkol  kategorilerinin  kesin  miktarları  (litre,   adet, kilogram) TIR karnesindeki eşya manifestosunda belirtilmelidir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Hareket noktasındaki Gümrük idaresinin kabulü ile başlar. Eşyanın TIR rejimi altında taşındığı müteakip ülkelerde bu sorumluluk, eşya bu ülkelere girdiğinde, 26 ncı maddenin birinci ve ikinci paragrafı hükümlerine göre TIR taşımasının geçici olarak durdurulması halinde ise TIR taşımasının yeniden başladığı Gümrük idaresince TIR karnesinin kabulü ile başlar.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Kefil kuruluşun sorumluluğu, yalnız TIR karnesinde yazılı eşyaya şamil olmayıp, aynı zamanda, bu karnede yazılı olmamakla birlikte karayolu taşıtının mühürlü kısmında veya mühürlü konteynerde mevcut eşyayı da kapsayacak, fakat başka hiçbir eşyaya şamil olmayacaktır.

Madde 8 fıkra 5 için Açıklama Notu

0.8.5. Eğer, TIR karnesinde kayıtlı olmayan eşya için bir garanti söz konusu ise, ilgili idare bu eşyanın karayolu taşıtının mühürlü kısmında veya mühürlü konteynerlerde bulunmasının nedenlerini kendi görüşlerine dayandırılarak belirtmelidir.

Bu maddenin birinci ve ikinci paragraflarında sözü edilen gümrük vergi ve resimlerinin tesbitinde, TIR karnesindeki eşyaya ilişkin bilgiler, aksi sabit oluncaya kadar geçerli sayılır.

Madde 8,fıkra 6 için  Açıkl ama Notu

0.8.6  1.  TIR  karnesi  üzerinde  belirlenen  eşyaların  vergilendirilmesini  mümkün kılacak ayrıntılı hususların bulunmaması halinde ilgili taraflar onların kesin nitelikleri ile ilgili delilleri ibraz edebilirler.

2.Hiçbir delilin gösterilmemesi halinde vergi ve resimler eşyaların durumları ile ilgili olmayan maktu bir orana göre değil TIR karnesi kapsamındaki eşya türüne uygulanabilir en yüksek orana göre vergi ve resimler yüklenir.

Bu maddenin birinci ve ikinci paragraflarında anılan tutarların ödenmesi gerekli hale geldiğinde, yetkili makamlar, mümkün olduğu ölçüde, kefil kuruluştan ödeme isteğinde bulunmadan önce doğrudan doğruya sorumlu kişi veya kişilere başvururlar.

Madde 8, fıkra 7 için Açıklama Notu

0.8.7 Yetkili makamların doğrudan sorumlu kişi veya kişilerden ödeme talebinde bulunmak maksadıyla alacakları önlemler, en azından, TIR karnesi hamiline TIR işleminin ibra edilmediğinin bildirilmesi ve /veya ödeme talebinin gönderilmesini kapsar.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

 

Madde 9  Kefil kuruluş son geçerlilik gününü belirtmek sureti ile karnesinin geçerlilik süresini tespit eder. Karne bu süreden sonra hareket noktasındaki Gümrük idaresine ibraz edilemez.

Bu maddenin birinci paragrafında belirtilen son geçerlilik gününde veya bu günden önce hareket noktasındaki Gümrük idaresince kabul edilen karne, varış noktasındaki Gümrük idaresinde TIR işlemi sonuçlanıncaya kadar geçerlidir.

 

Madde 10  Bir TIR işleminin ibrası gecikmeksizin yapılır.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Bir ülkenin Gümrük makamları bir TIR işlemini ibra ettiğinde, TIR işlemini sonlandırma belgesi usulsüz veya hile yolu ile elde edilmiş veya sonlandırma gerçekleşmemiş olmadıkca, 8 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında sözü edilen paraların ödenmesini kefil kuruluştan talep edemezler.

(17/11/2002  tarihli ve 24939  sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 Madde 10 için Açıklama Notu

0.10    TIR   işleminin   yasadışı   amaçlarla   düzenlenen   yükleme   kompartımanları   veya konteynerler   vasıtası   ile   yapıldığı   veya   sahte   veya   doğru   olmayan   belgeler kullanılması, gümrük mühürlerinin tahrif edilmesi  gibi suistimale yönelik hallerde veya belgenin diğer kanunsuz yollarla sağlandığı hallerde, TIR işlemini sonlandırma belgesi uygun olmayan veya yasadışı yollarla elde edilmiş sayılır.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

Madde 11 Bir TIR işleminin ibra edilmemiş olması halinde, yetkili makamlar şayet TIR karnesinin kabul edildiği tarihten  itibaren  bir  yıl  içinde  ilgili  kuruluşu  ibra  edilmeme  keyfiyetini bildirmemişlerse,  8  nci  maddenin  birinci  ve  ikinci  fıkralarında  belirtilen  paraları  kefil kuruluştan talep edemezler. Bu hüküm TIR işlemini sonlandırma belgesi usulsüz veya hile yolu ile temin edilmiş olduğu hallerde de uygulanır. Bu takdirde ihbar süresi iki yıldır. (17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Madde 11, fıkra 1 için  Açıklama Notu

0.11.-1    TIR  işlemini  ibra  edilmemesi  halinde  Gümrük  makamları  kefil  kuruluşa yapılacak bildirime ek olarak, TIR karnesi hamilini de en kısa sürede haberdar etmelidir. Bu bildirim, kefil kuruluşa yapılacak bildirimle eş zamanlı olabilir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuştur.)

8 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında sözü edilen para tutarlarının ödenmesi talebi, TIR işleminin ibra edilmediği veya TIR işlemini sonlandırma belgesinin usulsüz veya hile yolu ile temin edilmiş olduğu kefil kuruluşa bildirildikten itibaren en az üç ay sonra ve en geç iki yıl içinde bu kuruluşa yapılır. Bununla beraber, yukarıda belirtilen iki yıllık süre içinde dava konusu yapılmış olan hallerde ödeme talebi, mahkeme kararının kabili infaz haline geldiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır.

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

 Madde11 fıkra 2 için Açıkl ama Notu

0.11-2  Eşyaların yada taşıtın serbest bırakılıp bırakılmaması konusunda karar verirken gümrük makamları sorumlu oldukları diğer yasal vasıtaları olduğu takdirde kefil kuruluşun vergi ve resimleri ödemekle yükümlü ve karne sahibinin ödeyeceği gecikme faizlerini gözönünde bulundurmazlar.

(Madde   numarası   17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

Kefil kuruluş bu ödemeleri, ödeme talebi tarihinden itibaren üç ay içinde yapar. Ödeme talebinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl için  söz  konusu taşıma işlemi ile ilgili olarak herhangi bir yolsuzluk yapılmadığı Gümrük makamlarını tatmin edecek  şekilde ispat edildiği takdirde, ödenen paralar kuruluşa iade edilir.

 

Madde 11, fıkra 3 için Açıklama Notu

0.11-3   Madde 11 de belirtilen usule uygun olarak kefil kuruluştan madde 8, paragraf 1 ve 2 de işaret edilen miktarın ödemesi talep edildiği, Sözleşmede öngörülen 3 aylık zaman süresi içinde bunu yerine getirmediği takdirde de yetkili makamlar söz konusu miktarın ödenmesini ulusal mevzuata dayanarak talep edebilirler. Zira bu gibi hallerde söz konusu olan husus ulusal mevzuata göre kefil kuruluş tarafından üstlenilen bir garanti sözleşmesinin hükümlerinin yerine getirilmemesidir.

(Madde  numarası  17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan 2002/4854 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

 Bölüm  III

EŞYANIN TIR KARNESİ HİMAYESİNDE TAŞINMASI (a)  TAŞITLARIN VE KONTEYNERLERİN KABULÜ

Madde 12   Karayolu taşıtlarının bu Bölümün (a) ve (b) kısımları hükümlerinden yararlanabilmeleri için bu Sözleşmenin 2 sayılı ekinde öngörülen  yapılış tarzı ve teçhizata ilişkin şartlara sahip olmaları ve 6 sayılı ekinde belirtilen yöntem uyarınca kabul edilmeleri gerekir. Uygunluk belgesi 4 sayılı ekte gösterilen örneğe uygun olmalıdır.

 

Madde 13  Konteynerlerin bu   Bölümün   (a)  ve  (b)  kısımlarından   yararlanabilmeleri   için,   bu Sözleşmenin 7 sayılı ekinin I nci kısmında öngörülen şartlara uygun bir şekilde yapılmış olmaları ve bu ekin II nci kısmında belirtilen usullere göre kabul edilmeleri gerekir.

1956 Konteynerlere ilişkin Gümrük Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler kuruluşunun himayesinde yapılan bu Sözleşmeden doğan Sözleşmeler, 1972 Konteyner Sözleşmesi veya bu Sözleşmenin yerine geçen veya bu Sözleşmeyi değiştiren herhangi bir uluslararası belge uyarınca gümrük mührü altındaeşya taşımak üzere onaylanan konteynerler, yukarıdaki birinci paragraf hükümlerine uygun sayılırlar ve yeni bir uygunluk belgesi gerektirmeden TIR rejimi altında eşya taşınmasında kullanılırlar.

 

Madde 14  Akit Taraflar yukarıdaki 12 ve 13 ncü maddelerde öngörülen şartlara sahip olmayan karayolu taşıtları ve  konteynerlerle  ilgili  uygunluk  belgelerini  geçerli  saymayabilirler. Bununla  beraber  Akit  Taraflar  tespit  edilen  noksanlıklar  önemsiz  olduğu  ve  kaçakçılık tehlikesi yaratmadığı takdirde taşımayı geciktirmekten kaçınırlar.

Uygunluk belgesi verilmesi için gerekli şartları kaybetmiş olan herhangi bir karayolu taşıtı veya konteyner, gümrük mührü altında eşya taşınmasında kullanılmaya başlamadan önce ya eski haline getirilir veya bunlar için yeni bir uygunluk belgesi istenir.

(b)   TIR KARNESİ KAPSAMI ALTINDA EŞYA TAŞINMASI YÖNTEMLERİ

 

Madde 15  TIR rejimi altında eşya taşıyan karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerlerin geçici kabulleri için hiçbir özel belge istenmez. Karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerler için hiçbir teminat aranmaz.

Bu maddenin  birinci  paragrafı  hükmü,  herhangi  bir  Akit  Tarafın,  varış  noktasındaki Gümrük idaresinde, karayolu taşıtlarının, taşıt dizilerinin veya konteynerlerin TIR işlemi bitince tekrar yurt dışı edilmesini sağlamak amacı ile ulusal mevzuatında öngörülen formaliteleri uygulamasına engel teşkil etmez.

 

 Madde 15 için Açıklama Notu

0.15     Bazı  ülkelerde  olduğu  gibi  römork  ya  da  yarı  römork  türünde  kayıta  tabi olmayan araçların gümrük geçici kabul belgelerinin talep edilmediği hallerde bazı güçlükler çıkabilir. Bu gibi durumlarda, bu taşıtların özellikleri (marka veya numaralar) ilgili ülkeler tarafından kullanılan TIR karnesinin 1 ve 2 no.lu varaklarına ve ilgili dip koçan üzerine kaydedilerek gümrük makamları için yeterli konuma sağlanırken 15 nci maddenin hükümleri dikkate alınır.

 

Madde 16   Bir karayolu taşıtı veya taşıt dizisinin TIR taşıması sırasında, bu taşıtın veya taşıt dizisinin ön ve arka tarafına, üzerinde “TIR harfleri yazılı bulunan ve bu Sözleşmenin 5 sayılı ekinde belirtilen özellikleri taşıyan dikdörtgen şeklinde birer plaka yerleştirilir. Bu plakalar kolayca görülecek bir şekilde yerleştirilmeli ve gereğinde sökülebilmelidir.   Plakalar sökülebilmeli veya  ters çevrilebilecek,  üzerleri  kapatılabilecek,  katlanabilecek  ya  da  TIR  taşımacılığını yapılmadığını bir başka şekilde gösterebilecek bir tarzda düzenlenmeli veya takılmalıdır. (06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiştir.)

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

Madde 17  Her karayolu taşıtı veya konteyner için bir TIR karnesi düzenlenir. Bununla beraber, bir taşıt dizisi ve bir tek karayolu taşıtına veya taşıt dizilerine yüklenen bir çok konteyner için de bir tek TIR karnesi düzenlenebilir. Bu durumda TIR karnesi himayesindeki eşya ile ilgili olarak TIR manifestosunda dizideki her taşıtın veya konteynerin muhteviyatı ayrı ayrı gösterilir.

 

Madde 17, fıkra 1 için Açıklama Notu

0.17-1    TIR karnesi himayesindeki eşyaların manifestolarının taşıt dizisine bağlı her taşıtın veya her konteynerin muhtevasını ayrı ayrı göstereceğine dair hükmü, her taşıtın veya konteynerin muhtevasının gümrük muayenesini kolaylaştırma amacı ile konulmuştur. Bu nedenle bu hüküm taşıt ya da konteynerin gerçek muhteviyatı  arasındaki  değişiklikler  ile,  manifestoda  araç  yada  konteynerin içinde bulunduğu belirtilen muhtevası arasındaki farklar katı bir şekilde Sözleşmenin hükümlerine aykırılık olarak  yorumlanmamalıdır. Eğer taşıyıcı ilgili makamları böyle bir aykırılığa rağmen manifestoda gösterilen bütün malların TIR karnesi himayesindeki taşıt dizisinde ya da bütün konteynerlerin içinde yüklenmiş bulunan malların toplamı ile uyuştuğu konusunda tatmin ederse, bu normal olarak gümrük kurallarının ihlali sayılmayacaktır.

TIR karnesi yalnız bir yolculuk için geçerlidir. Karnede ilgili TIR taşıması için yeterli sayıda koparılabilir varak bulunur.

(17/11/2002  tarihli ve 24939 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  2002/4854  sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.)

 

Madde 17, fıkra 2 için  Açıklama  Notu

0.17-2    Ev  eşyasının  taşınmasında,  bu  eşya  listesi  makul  ölçüde  kısaltılarak  TIR karnesinin kullanılmasına ilişkin kuralların 10 (c) paragrafı uygulanabilir.

 

Madde 18   Bir TIR taşıması, birkaç hareket ve varış gümrük idarelerini kapsayabilir, fakat hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir. TIR karnesi varış gümrük idarelerine ancak bütün hareket gümrük idarelerinin bu TIR karnesini kabul etmeleri halinde sunulabilir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

 

 

 Madde 18  için  Açıkl ama  Notu

 

0.18-1             TIR   işlemlerini   kolaylaştırmak   için   bir   ülkenin   gümrük   yetkilileri,   bu Sözleşmeye taraf olan komşu bir ülkeden yapılan bir taşıma işleminde bir çıkış gümrük idaresini bir varış gümrüğü olarak göstermeyi başka özel bir neden olmadıkça reddetmezler.

 

0.18-2             1. İlk boşaltma noktasında taşıt veya konteynerden boşaltılacak eşyaların, diğer boşaltma noktalarında boşaltılacak olan eşya veya eşyaların boşaltılmasını gerektirmeyecek şekilde yüklenmelidir.

 

  1. Bir taşıma işlemi birden fazla yerde yük boşaltmayı gerektirdiği takdirde, bir kısmının boşaltılmasından sonra, bu TIR Karnesinin kalan bütün manifestolarının 12 no.lu  bölmesine  kaydedilmeli,  aynı  zamanda  bir  diğer kayıt yeni vurulan mühürler içinde kalan evrak ve onlara mütekabil dip koçanları üzerine işlenmelidir. Mühürlerin basılması işlemi için kalan sayfa ve dip koçanları üzerine de kaydedilmelidir.

 

 

Madde 19

 

Eşyalar ve karayolu taşıtı, taşıt dizisi veya konteyner hareket noktasındaki Gümrük idaresinde TIR karnesi ile birlikte sunulacaktır. Hareket noktasındaki ülke Gümrük makamları, eşya manifestosunun doğruluğunun tesbiti, gümrük mühürlerinin takılması veya bu Gümrük makamları sorumluluğunda tam yetkili kişiler tarafından takılan mühürlerin denetlenmesi için gerekli tedbirleri alırlar.

 

 Madde 19  için  Açıkl ama  Notu

 

0.19                Hareket gümrük idaresi eşyaların manifestosunun doğruluğunu kontrol etme gereği malların manifestosundaki hususların eşyalarla ilgili ihraç, ithal veya diğer ticari belgelerle uyuştuğunu doğrulama ihtiyacına binaendir. Hareket gümrük idaresi malları da incelemelidir. Mühürlemeden önce, hareket gümrük idaresi karayolu taşıtı veya konteynerlerin durumunu, brandalı taşıt ya da konteynerler var ise bu teçhizat taşıt kabul belgesinde yer almadığı için branda ve branda bağlantılarını kontrol etmelidir.

 

Madde 20

 

Gümrük   makamları,   kendi   ülkeleri   içindeki   yolculuklar   için   bir   süre   sınırlaması koyabilecekleri gibi, karayolu taşıtlarının, taşıt dizilerinin veya konteynelerin belirli bir yol takip etmelerini de isteyebilirler.

 

 Madde 20  için  Açıkl ama  Notu

 

0.20                Kendi toprakları üzerinde malların nakli için zaman tesbiti sırasında Gümrük Yetkilileri,  diğerleri  ile  birlikte  sürücülerin  tabi  olduğu  özellikle  çalışma saatleri ve zorunlu dinlenme devrelerini dikkate almalıdırlar. Yetkililerin yol güzergahı tesbit etme haklarını çok gerekli gördükleri takdirde kullanmaları tavsiye edilir.

 

Madde 21

 

Her yol boyu ve varış noktasındaki Gümrük idarelerinde, karayolu taşıtı, taşıt dizisi ve konteynerler, yükleri ve bu yüklere ilişkin TIR karnesi ile birlikte kontrol için Gümrük makamlarına sunulacaktır.

 

 Madde 21  için  Açıkl ama  No tu

 

0.21-1             Bu madde hükümleri, gümrük yetkililerinin taşıtın mühürlü yükleme kısmına ilave olarak bütün kısımlarını muayene hakkını kısıtlamaz.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

0.21-2             Varış Gümrüğü, çıkış belgesi verilmemişse ya da çıkış belgesi kurallara uygun verilmişse, taşıyıcıyı çıkış gümrüğüne geri gönderebilir. Bu gibi durumlarda varış gümrüğü TIR Karnesi üzerine ilgili çıkış gümrüğü idaresi için bir not ilave eder.

 

0.21-3             Muayene sırasında Gümrük Makamları eşyalardan numuneler alırlarsa, TIR Karnesi eşya manifestosu üzerine alınan eşyanın tüm özelliklerini kaydeden bir not yazılmalıdır.

 

Madde 22

 

  1. Genel bir kural olarak, eşyayı 5 nci maddenin ikinci fıkrasına göre muayene ettikleri haller hariç, her Akit Tarafın yol boyu Gümrük idareleri, diğer Akit Tarafların gümrük mühürlerini, bozulmamış olmaları şartı ile, kabul ederler. Bununla beraber söz konusu Gümrük makamları, denetim için gerekli gördükleri takdirde kendi mühürlerini de takabilirler.

 

  1. Bir Akit Tarafın kabul ettiği gümrük mühürleri, bu Akit Tarafın toprakları üzerinde ulusal mühürlerin yararlandığı hukuki korumadan yararlanırlar.

 

Madde 23

 

Gümrük makamları, özel durumlar dışında,

 

−Karayolu  taşıtlarına,  taşıt  dizilerine  veya  konteynerlere  kendi  ülke  toprakları  üzerinde, masrafları taşıyıcı tarafından ödenmek üzere, refakat edilmesini,

−Karayolu taşıtlarının, taşıt dizilerinin veya konteynerlerin ve yüklerinin yol boyu süresince

muayene edilmesini, talep edemezler.

 

Madde 24

 

Gümrük makamları, yolculuk sırasında veya bir yol boyu Gümrük idaresinde bir karayolu taşıtını, taşıt dizisini veya konteyneri muayeneye tabi tuttuğu takdirde, takılan yeni mühürler ile yapılan kontrolün mahiyetini, ülkelerinde kullanılan TIR karnesinin ilgili varaklarına ve dipkoçanına yazarlar.

 

Madde 25

Gümrük mühürleri, 24 ve 35 nci maddelerde yazılı haller dışında yol boyunca kırılır veya bu

mühürler kırılmaksızın eşya tahribata veya hasara uğrarsa, ulusal kanun hükümlerinin muhtemel uygulamasına halel getirmemek  şartı ile, Sözleşmenin 1 sayılı ekinde öngörülen TIR karnelerinin kullanılışına ilişkin yönteme başvurulur ve TIR karnesindeki tasdikli rapor doldurulur.

 

Madde 26

 

  1. TIR karnesi himayesinde yapılan taşımacılığın bir kısmı bu Sözleşmeye taraf olmayan bir ülke topraklarında olduğu, takdirde, yolculuğun bu kısmı için TIR taşıması geçici olarak durur. Bu durumda, yolculuğun devam edeceği Akit Taraf ülkesinde Gümrük makamları, gümrük mühürleri ve tanıtma işaretlerinin bozulmamış olması şartı ile TIR taşımasının başlaması için TIR karnesini kabul ederler. Gümrük mühürlerinin bozulmuş olması halinde, Gümrük Makamları TIR karnesini 25 inci madde hükümleri uyarınca taşıma işleminin başlaması için kabul edebilirler.

 

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

(09/10/2006  tarihli  ve  26314  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2006/10922  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

 

  1. Daha basit bir gümrük transit yönteminin mevcut olması veya gümrük transit rejiminin gerekli olmadığı hallerde, yolculuğun bir kısmı için TIR karnesinin bir Akit Taraf toprakları üzerinde karne hamili tarafından kullanılmadığı takdirde de bu hüküm uygulanır.

 

  1. Bu gibi  durumlarda,  TIR  taşımasının  geçici  olarak  durduğu  veya  başladığı  Gümrük idareleri, yol boyu çıkış Gümrük idareleri ve yol boyu giriş Gümrük idareleri olarak telakki edilir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

Madde 27

 

Bu Sözleşme hükümleri ve özellikle 18 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile, başlangıçta tayin edilen varış noktası Gümrük idaresi yerine bir başka varış noktası Gümrük idaresi tesbit edilebilir.

 

Madde 28

 

  1. Bir TIR işleminin sonlandırılması Gümrük makamlarınca gecikmeksizin tasdik edilir. Bir TIR işleminin sonlandırılması şartsız veya    şarta bağlı olarak tasdik edilebilir. Sonlandırmanın şarta bağlı olarak tasdiki ancak TIR işlemi ile ilgili olaylara dayandırılabilir. Bu olaylar TIR karnesi üzerinde açıkça gösterilir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

Madde 28 için  Açıkl ama  Notu

 

0.28.1             Açıklama Notu silinmiştir.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.)

 

  1. Eşyanın başka bir gümrük rejimi veya başka bir gümrük kontrol sistemi altına alındığı hallerde, bu gümrük rejimi veya gümrük kontrol sistemi kapsamında tespit edilen tüm usulsüzlükler TIR karnesi hamiline veya karne hamili adına hareket eden herhangi bir kişiye yüklenemez.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

 Madde 28  için  Açıkl ama  Notu

 

0.28                TIR Karnesinin kullanılması kapsamayı amaçladığı işlevle, yani transit işlemi ile sınırlıdır. TIR Karnesi örneğin, varışta gümrük kontrolü altında eşyaların depolanması için kullanılmamalıdır.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

 

 

(c) AĞIR VEYA HAVALELĠ EġYA TAġINMASINA ĠLĠġKĠN HÜKÜMLER

 

Madde 29

 

  1. Bu kısmın hükümleri yalnız, bu Sözleşmenin 1 nci maddesinin (p) alt paragrafında tarif edilen ağır veya havaleli eşyanın taşınmasında uygulanır.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

 Madde  29  için  Açıkl ama  Notu

 

0.29                Ağır ya da havaleli yük taşıyan karayolu taşıtları ya da konteynerler için onay belgesi talep edilmez. Buna rağmen bu tür taşıma işlemleri için bu maddede öngörülen diğer koşulların yerine getirilmesini temin etmek çıkış gümrüğünün sorumluluğundadır. Diğer Akit Taraflar gümrük büroları 29 uncu maddenin hükümlerine açıkça aykırı olduğu kanaatinde bulunmadıkça çıkış gümrüğü kararlarını kabul ederler.

 

  1. Bu kısım hükümleri uygulandığında, hareket noktasındaki Gümrük İdaresinin vereceği karara göre, ağır  veya  havaleli  eşya  mühür  takılmayan  taşıtlarla  veya  konteynerlerle taşınabilir.

 

  1. Bu kısmın hükümleri ancak, hareket noktasındaki Gümrük idaresi yetkililerince, taşınan ağır veya  havaleli  eşya  ile  bunlara  ait  aksamın  tanımlarının  mevcut  tanımlamalara  göre kolayca tespit edilebileceğine veya bu eşya ve aksamın belirli bir iz bırakmadan değiştirilmelerini veya alınmalarını önleyecek bir şekilde marka ve mühür vurulabileceğine kanaat getirildiği takdirde uygulanır.

 

Madde 30

 

Bu Sözleşmenin bütün hükümleri, bu kısmın özel hükümleri ile getirilen istisnalar dışında, TIR karnesi himayesinde ağır veya havaleli eşya taşınmasına uygulanır.

 

Madde 31

 

Kefil kuruluşun sorumluluğu yalnız TIR karnesinde sayılan eşyayı değil, fakat karneye yazılmamakla beraber yük platformunda veya TIR karnesinde yazılı olanlar arasında bulunan diğer eşyayı da kapsar.

 

Madde 32

 

TIR karnesinin kabı ve bütün varakları üzerinde İngilizce veya Fransızca büyük harflerle

“ağır veya havaleli eşya” kaydı bulunur.

 

 

Hareket noktasındaki Gümrük idaresi yetkili makamları, taşınan eşyanın ayniyetinin tesbiti için gerekli koli listeleri, fotoğraflar, planlar gibi belgelerin TIR karnesine eklenmesini isteyebilirler. Bu durumda sözü geçen makamlar bu belgeleri vize ederek bir örneğini TIR karnesi  kapağının  iç  tarafına  iliştirirler.  TIR  karnesi  ile  ilgili  bütün  manifestolarda  bu belgelere ilişkin meşruhat bulunur.

 

Madde 34

 

Her Akit Tarafın yol boyu Gümrük idaresindeki  yetkili makamları, diğer Akit tarafların yetkili makamları tarafından takılan gümrük mühürlerini ve/veya tanıtıcı işaretleri kabul ederler. Ancak, ilave mühürler ve/veya tanıtıcı işaretler takabilirler, TIR karnesinin kendi ülkelerinde kullanılan varaklarına, bunun karnede kalan dipkoçanına ve TIR karnesinde kalan diğer koçanlar üzerine de yeni mühürlerin ve/veya tanıtıcı işaretlerin özelliklerini kaydederler.

 

Madde 35

 

Bir yol boyu gümrük idaresinde veya yolculuk sırasında yükü muayeneye tabi tutan Gümrük makamları,  mühürleri  kırmak  ve  tanıtıcı  işaretlerini  bozmak  zorunda  kalırlarsa,  yeni mühürleri ve tanıtıcı işaretlerini kendi ülkelerinde kullanılan TIR karnesi varakları ile TIR karnesinde kalan ilgili dipkoçanlarına ve varaklara kaydederler.

 

 Bölü m  IV

 

YOLSUZLUKLAR

 

Madde 36

 

Bu Sözleşme hükümlerinin ihlali halinde, bundan sorumlu olan kişi suçun işlendiği ülkenin kanunlarında öngörülen cezalara tabi olur.

 

Madde 37

 

Yolsuzluğun hangi ülkede yapıldığının tespit edilemediği hallerde, suç hangi Akit Tarafın topraklarında meydana çıkarılmışsa orada işlenmiş sayılır.

 

Madde 38

 

  1. Akit Taraflardan her biri, eşyaların uluslararası taşımacılığında geçerli Gümrük kanun ve yönetmeliklerini ciddi surette ihlal eden her kişiyi, bu Sözleşme hükümlerinden yararlanmaktan geçici veya devamlı olarak men etmek hakkına sahiptir.

 

Madde 38, fıkr a 1  için  A çıkl ama  Notu

 

0.38.1             Açıklama Notu silinmiştir.

(09/10/2006  tarihli  ve  26314  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2006/10922  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.)

 

  1. Bu men etme, bir hafta içinde, söz konusu kişinin ikamet ettiği ya da yerleşik bulunduğu Akit Tarafın yetkili makamlarına, ihlalin yapıldığı ülke ya da gümrük bölgesindeki kefil kuruluş(lar)a ve TIR Yürütme Kurulu’na bildirilir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

 Madde 38   fıkr a 2  için  A çıkl ama  Notu

 

0.38.2 Açıklama Notu silinmiştir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırılmıĢtır.)

 

Madde 39

 

TIR işlemlerinde başka bir aksaklık görülmediği takdirde,

 

  1. Akit Taraflar, süre veya yol sınırlamaları ile ilgili önemsiz uyarsızlıkları dikkate almazlar.

 

  1. Aynı şekilde, TIR karnesi eşya manifestosu kayıtları ile karayolu taşıtı, taşıt dizileri veya konteyner muhteviyatı arasındaki farklar da, bu farkların eşyalar yüklendiği veya gönderildiği sırada bilerek işlenen kusurdan veya ihmalden ileri gelmediği hususunda yetkili makamları tatmin edecek şekilde deliller gösterildiği takdirde, TIR karnesi hamilinin Sözleşmeyi ihlali şeklinde telakki edilmez.

 

 Madde 39  için  Açıkl ama  Notu

 

0.39                “İhmalden ileri gelen kusurlar” deyimi, kasıtlı olarak ve bütün hususları bilerek işlenmemiş olmasına rağmen herhangi bir özel durumda makul ve gerekli hususların doğruluğunu sağlamak amacı ile gerekli girişimlerde bulunmamaya bağlı hareketler olarak anlaşılmalıdır.

 

Madde 40

 

Hareket veya varış noktasındaki Gümrük idareleri, bu ülkelerde ortaya çıkan farklar,   bu farklar bir TIR taşımasından önce veya sonraki gümrük işlemleri ile ilgili olduğu ve karne hamilini ilgilendirmediği takdirde, karne hamilini sorumlu tutamazlar.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

Madde 41

 

TIR karnesi manifestosunda belirlenen eşyanın kaza veya zorunlu nedenlerle tahribe uğradığı veya yerine konmayacak bir şekilde kaybolduğu veya tabiatı icabı eksildiği hususu Gümrük makamlarını tatmin edecek şekilde ispatlandığı takdirde, normal olarak ödenmesi gereken vergi ve resimler istenmez.

 

 

Bir Akit Taraf, nedenlerini belirterek talepte bulunduğu takdirde, bir TIR taşıması  ile ilgili Akit Tarafların yetkili makamları 40, 41 ve 42 nci madde hükümlerinin uygulanabilmesi için gerekli mevcut bilgileri bu Akit Tarafa verirler.

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

 

 

Madde 42 birinci mü k erre r

 

Yetkili makamlar, kefil kuruluşlarla yakın işbirliği içinde, TIR karnesinin doğru kullanımını sağlamak için gerekli bütün tedbirleri alırlar. Bu amaçla, uygun ulusal ve uluslararası kontrol önlemleri  alabilirler.  Yetkili  makamlarca  bu  çerçevede  alınan  ulusal  kontrol  önlemleri, bunların  Sözleşme  hükümlerine  uygunluğunu  inceleyecek  olan  TIR  Yürütme  Kurulu’na derhal bildirilir. Uluslararası kontrol önlemleri İdari Komite tarafından kabul edilir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

(17/11/2002  tarihli  ve  24939  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2002/4854  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

 

Madde 42 ikinci mü k errer

 

Akit Tarafların yetkili makamları, Ek-9, Bölüm I, Madde 1/(f) (iii) uyarınca verilen taahhüdü yerine getirmeleri için gerek duydukları bilgiyi, uygun olduğu ölçüde yetkilendirilmiş kefil kuruluşlara sağlarlar.

 

Ek-10, belirli durumlarda sağlanacak bilgiyi düzenler.

(25/03/2007  tarihli  ve  26473  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2007/11745  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

 

 B ölü m  V

 

AÇIKLAYICI NOTLAR

 

Madde 43

 

III ncü Kısmın 6 ve 7 sayılı eklerinde bulunan Açıklayıcı Notlar, bu Sözleşme ile eklerindeki

belirli bazı hükümlere yorum getirir. Bunlar bazı tavsiye edilen uygulamaları da yorumlar.

 

 B ölü m  VI

 

 ÇEġ ĠT L Ġ   HÜKÜML E R

 

Madde 44

 

Her Akit Taraf aşağıdaki hususlarda kefil kuruluşlara kolaylık gösterir:

(a) Akit Taraflar yetkili makamlarının, bu Sözleşmenin 8 nci maddesi hükümlerine göre talep edecekleri meblağlar için gerekli dövizin transferi ve

 

(b) İlgili kuruluşlar veya uluslararası kuruluşlar tarafından kefil kuruluşlara gönderilen TIR

karnesi örneklerinin bedeli için gerekli dövizin transferi.

 

Madde 45

 

Her Akit Taraf, TIR işlemleri için tayin ettiği hareket noktası Gümrük idarelerini, yol boyu Gümrük  idarelerini  ve  varış  noktası  Gümrük  idarelerini  gösterir  listeyi  yayınlar.  Sınır komşusu  olan Akit Taraflar, sınırdaki  büroları  ve  bunların  açılış  saatleri  hakkında görüş birliğine varmak için birbirlerine danışırlar.

 

 Madde 45  için  Açıkl ama  Notu

 

0.45     Akit Tarafların, gerek sınırlarda, gerekse iç kısımlarda TIR işlemleri ile meşgul olmak üzere mümkün olduğu kadar fazla sayıda gümrük idareleri kurmaları tavsiye edilir.

 

Madde 46

 

  1. Bu Sözleşmede belirtilen gümrük işlemlerinde, gümrük personelinin hizmetleri için ücret verilmez. Ancak, bu hizmetlerin bu işlemler için tayin edilen gün, saat ve yerlerin dışında yapılması istisna teşkil eder.

 

  1. Akit Taraflar, gümrük idarelerinde, bozulabilir maddelerin gümrük işlemlerini mümkün olduğu ölçüde kolaylaştırırlar.

 

Madde 47

 

  1. Bu Sözleşme hükümleri, kamu ahlakı, emniyeti, hıfzısıhhası veya sağlığı veya veteriner veya bitki sağlığının korunması amacı ile ulusal mevzuatta vazedilen kısıtlama ve kontrollerin uygulanmasını engellemediği gibi, bunlara dayanarak ödenmesi gereken vergi ve resimlerin tahsilini de engellemez.

 

  1. Bu Sözleşme hükümleri, taşımacılıkla ilgili diğer ulusal veya uluslararası hükümlerin uygulanmasını engellemez.

 

Madde 48

 

Bu Sözleşme hükümlerinden hiçbiri, gümrük birliği veya ekonomik birlik kuran Akit Tarafların kendi ülkelerinde başlayan, bu ülkelerde son bulan veya bu ülkeler içinden transit geçen taşımacılıkla ilgili olarak, bu Sözleşmede öngörülen kolaylıkları azaltmamak şartı ile özel kurallar ihdas etmelerine mani değildir.

 

Madde 49

 

Bu Sözleşme Akit Tarafların, tek taraflı hükümlerle veya iki taraflı ve çok taraflı anlaşmalara dayanarak sağladıkları veya sağlamak istedikleri daha büyük kolaylıkların uygulanmasına, bu kolaylıkların bu Sözleşme hükümlerinin ve özellikle TIR işlemlerinin uygulanmasını engellememesi şartı ile önlemez.

 

 

Akit Taraflar talep üzerine birbirlerine, bu Sözleşme hükümlerinin uygulanması ile ilgili ve özellikle karayolu taşıtlarının veya konteynerlerin kabulü ve yapılarındaki teknik özelliklere ilişkin bilgileri verirler.

 

Madde 51

 

Bu Sözleşmenin ekleri Sözleşmenin ayrılmaz parçasını teşkil ederler.

 

 B ölü m  VII

 

SON HÜKÜMLER

 

Madde 52

 

 Ġmza,  tasdi k ,  k ab u l,  onay  ve  k atıl ma

 

  1. Birleşmiş Milletlere üye bütün ülkelerle, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının herhangi bir ihtisas ajansına üye ülkeler, Uluslararası Adalet Divanına taraf olan ülkeler ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca davet edilen diğer herhangi bir ülke bu Sözleşmeye,

 

(a)Tasdik, kabul ve onay kaydı olmaksızın imzalayarak,

(b)Tasdik, kabul veya onay kaydı ile imzaladıktan sonra tasdik, kabul veya onay belgesini

tevdi edere, veya

(c)Katılma belgesini tevdi ederek, Akit Taraf olurlar.

 

  1. Bu Sözleşme, 1 Ocak 1976 tarihinden 31 Aralık 1976 tarihine kadar, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisinde, bu maddenin birinci paragrafında sözü edilen ülkelerin imzalarına açık tutulur. Bu tarihten sonra ise katılmalara açılacaktır.

 

  1. Gümrük birlikleri ve ekonomik birliklerde bütün üye ülkeleri ile birlikte veya bütün üye ülkeleri bu Sözleşmeye Akit Taraf olduktan sonra maddenin birinci ve ikinci paragrafı hükümleri uyarınca bu Sözleşmeye Akit  Taraf olabilirler.  Bununla beraber birliklerin  oy hakkı yoktur.

 

  1. Tasdik kabul ve katılma onayı belgeleri Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine tevdi edilir.

 

Madde 53

 

 Yürürlü ğe  GiriĢ

 

  1. Bu Sözleşme, 52 nci maddenin birinci paragrafında belirtilen beş ülkenin Sözleşmeyi tasdik, kabul onay kaydı olmaksızın imzaladıkları veya tasdik, kabul, onay veya katılma belgelerini tevdi ettikleri tarihten itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.

 

  1. 52 nci maddenin birinci paragrafında belirtilen beş ülke, bu Sözleşmeyi tasdik, kabul veya onay kaydı ile imzaladıktan sonra veya tasdik, kabul, onay veya katılma belgelerini tevdi ettikten sonra, Sözleşme diğer Akit Taraflar için tasdik, kabul, onay veya katılma belgelerini tevdi ettikleri tarihten altı ay sonra yürürlüğe girer.

 

 

  1. Bu Sözleşmede yapılan bir değişiklik yürürlüğe girdikten sonra tevdi edilen tasdik, kabul, onay veya katılma belgesi Sözleşmenin değişiklik görmüş metni için verilmiş sayılır.

 

  1. Bu değişiklik  kabul  edildikten  sonra,  fakat  yürürlüğe  girmeden  önce  tevdi  edilen  bu

belgeler, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihteki değişik metin için verilmiş sayılır.

 

Madde 54

 

 S özleĢmed en  Çek il me

 

  1. Her Akit Taraf Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreterine yapacağı bir ihbar ile bu

Sözleşmeden çekilebilir.

 

  1. Çekilme, Genel Sekreterin bu hususdaki bildiriyi almasından 15 ay sonra geçerli olur.

 

  1. Çekilmenin geçerli sayılacağı tarihten önce hareket noktasındaki gümrük idaresi tarafından kabul edilen TIR karnelerinin geçerliliğine halel gelmez ve kefil kuruluşun teminatları bu Sözleşme şartlarına uygun olarak geçerli sayılır.

 

Madde 55

 

 S özleĢmen in  Yürürlü k ten  Kalk ması

 

Bu Sözleşme yürürlüğe girdikten sonra Akit Taraf ülkelerin sayısı üst üste 12 ay süreyle beşten aşağı düşerse, 12 aylık sürenin bitiminden itibaren Sözleşme yürürlükten kalkar.

 

Madde 56

 

1959 TIR SözleĢmesinin Yürürlükten Kalkması

 

  1. Bu Sözleşme yürürlüğe girince Akit Taraflar arasındaki ilişkilerde 1959 TIR Sözleşmesini yürürlükten kaldırır ve onun yerine geçer.

 

  1. Karayolu taşıtları  ve konteynerler için  1959  TIR  Sözleşmesine  göre verilen uygunluk belgeleri, geçerli oldukları veya uzatıldıkları sürece ve bu taşıtların ve konteynerlerin kabulü için  başlangıçta  öngörülen  şartlar  devam  ettiği  takdirde,  bu  Sözleşme  Akit  Taraflarınca gümrük mühürü adı altında eşya taşınmasında kabul edilirler.

 

Madde 57

 

 Anl aĢmazlı k ların  Çözü mlen mesi

 

  1. Bu Sözleşmenin yorumu veya uygulanması ile ilgili olarak iki veya daha fazla Akit Taraf arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, imkan nisbetinde, aralarında müzakere veya diğer bir çözüm yoluyla halledilir.

 

  1. İki veya daha fazla Akit Taraf arasında çıkan, bu Sözleşmenin yorumu veya uygulanması ile ilgili herhangi bir anlaşmazlık, bu maddenin birinci paragrafında belirtilen yollarla halledilemezse, Taraflardan birinin talebi üzerine, aşağıdaki şekilde teşkil edilen bir hakem

 

kuruluna  intikal   ettirilir.  Anlaşmazlıkla  ilgili   Taraflar  birer  hakem   tayin   ederler  ve hakemlerce, başkanlık görevi yapmak üzere, diğer bir hakem atanır. Taraflardan biri tahkim talebinin  alınmasından  üç  ay sonra  bir  hakem  tayin  etmediği  veya  hakemler  bir  başkan seçmedikleri  takdirde,  Taraflardan  her  biri  Birleşmiş  Milletler  Genel  Sekreterinden  bir hakemin veya hakem kurulu başkanının tayin edilmesini ister.

 

  1. İkinci paragraf  hükümlerince  kurulan  hakem  kurulunun  kararı  anlaşmazlık  halindeki tarafları bağlar.

 

  1. Hakem kurulu kendi iç tüzüğünü tespit eder.

 

  1. Hakem kurulunun kararları çoğunlukla alınır.

 

  1. İhtilaf halindeki taraflar arasında hakem kararının yorumu veya infazı ile ilgili bir anlaşmazlık çıktığı takdirde, bu karar Taraflarca, kararı veren hakem heyetine getirilebilir.

 

Madde 58

 

 Ġtirazi  Kayıtla r

 

  1. Bu Sözleşmeyi imzaladığı, tasdik ettiği veya bu Sözleşmeye katıldığı sırada her ülke, Sözleşmenin 57 nci maddesinin 2-6 ncı paragrafları ile kendini bağlı saymadığını beyan edebilir.

 

Diğer Akit Taraflar, böyle bir itirazi kayıt koyan Akit Tarafa karşı bu paragraflarla bağlı sayılmazlar.

 

  1. Bu maddenin  birinci  paragrafı  uyarınca  ihtirazi  kayıt  koyan  herhangi  bir  Akit  Taraf

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine bildirmek sureti ile bu ihtirazi kaydı kaldırabilir.

 

  1. Bu maddenin birinci paragrafında öngörülen ihtirazi kayıt dışında bu Sözleşmeye başka bir ihtirazi kayıt ileri sürülmez.

 

 B irin ci  Mük errer

 

 Ġd ari  Ko mite

 

Bütün Akit Taraflardan oluşan bir   İdari Komite kurulur. Komite’nin oluşumu, işlevleri ve çalışma usul ve esasları Ek 8’de belirtilmiştir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

 

 Ġk in ci  Mük errer

 

 T IR Yü rü tme Ku ru lu

 

İdari  Komite,  Sözleşme  ve  kendisi  tarafından  verilen  görevleri,  Komite  adına  yerine getirecek  yardımcı  organ  olarak  bir  TIR  Yürütme  Kurulu  oluşturur.  Kurul’un  oluşumu, işlevleri ve çalışma usul ve esasları Ek 8’de belirtilmiştir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile uygun bulunmuĢtur.)

 

 

 B u  S özleĢmed e  yap ıl aca k  d eğiĢi k lik lerle  ilgi li  Ku rall ar

 

  1. Bu Sözleşmede ve eklerinde bir Akit Tarafın teklifi üzerine, bu maddede belirtilen usullerle değişiklikler yapılabilir.

 

  1. Bu Sözleşme için önerilen her değişiklik İdari Komite Tarafından incelenir. Yönetim kurulu tarafından incelenerek veya hazırlanarak mevcut ve oy veren üyelerin üçte iki çoğunluğu ile  kabul  edilen  bu  türlü  düzeltmeler,  Birleşmiş  Milletler  Genel  Sekreteri tarafından kabul işlemi için, Akit Taraflara bildirilir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

  1. 60 ncı madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile, evvelki paragraf uyarınca bildirilen düzeltmeler, düzeltme ile ilgili bildirimin yapıldığı tarihten itibaren oniki aylık bir süre içinde Akit Taraf ülkelerinden biri tarafından Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine bir itiraz vaki olmadığı takdirde, bu  sürenin  bitiminden  itibaren  3  ay  sonra  bütün  Akit  Taraflar  için yürürlüğe girer.

 

  1. Önerilen değişiklik için, bu maddenin üçüncü paragrafı uyarınca bir itiraz bildirisi yapıldığı takdirde, düzeltme kabul edilmemiş sayılır ve hiçbir etkisi olmaz.

 

Madde 60

 

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 sayı lı  E klerd e d eğiĢi k li k  yap ıl ması  i le  Ġlgi li Özel  Usu ll er

 

  1. 59 ncu maddenin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca incelenen 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 sayılı Eklerle ilgili değişiklik önerileri, yönetim kurulunca aynı anda tesbit edilen daha önceki bir tarihte, Akit Taraf ülkelerinin beşte biri veya bu nispetten daha düşükse beşi tarafından Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri nezdinde bir itiraz yapılmamış olmak kaydı ile, bu değişikliklerin kabulü sırasında yönetim kurulunca tespit edilen tarihte yürürlüğe girer. Bu paragrafta belirtilen tarihlerin tesbitinde mevcut ve oy veren ülkelerin üçte iki çoğunluğu gereklidir.

(06/06/1999  tarihli  ve  23717  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  1999/12863  sayılı  Bakanlar

Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

(25/03/2007  tarihli  ve  26473  sayılı  Resmi  Gazetede  yayımlanan  2007/11745  sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile değiĢtirilmiĢtir.)

 

  1. Yukarıda birinci paragrafta belirtilen usul ile yürürlüğe giren herhangi bir değişiklik, bütün Akit Taraflar için, değişiklikle ilgili hükümlerin yerine geçer veya bu hükümlere göre öncelik kazanır.

 

 

Madde 61

 

Talepler, bildiriler ve itirazlar

 

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri bu Sözleşmenin 52 nci maddesinin birinci paragrafında belirtilen bütün Akit Taraflara ve ülkelere, 59 ve 60 ncı maddelere göre yapılan talepler, bildiriler ve itirazlarla herhangi bir değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihi bildirir.

 

Madde 62

 

 Gözd en  Geçi r me  Kon f eran sı

 

  1. Her Akit Taraf Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine başvurarak bu Sözleşmenin gözden geçirilmesi için bir konferans toplanmasını isteyebilir.

 

  1. 52 nci maddenin birinci paragrafında belirtilen bütün Akit Tarafların ve ülkelerin davet edileceği gözden geçirme konferansı, Genel Sekreterin bildiride bulunduğu tarihten itibaren altı ay için Akit Taraf ülkelerinden en az dörtte birinin kendisine olumlu cevap vermeleri halinde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından toplantıya çağrılır.

 

  1. 52 nci maddenin birinci paragrafında belirtilen bütün Akit Tarafların ve ülkelerin davet edileceği gözden geçirme konferansı, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından, İdari Komitenin talebine ilişkin bildiri üzerine de toplantıya çağrılabilir. İdari Komite, mevcut ve oy veren üyelerinin üçte iki çoğunluğu tarafından karar verildiği takdirde talepte bulunur.

 

  1. Bu  maddenin  ikinci  ve  üçüncü  paragrafları  uyarınca  bir  Konferans  toplandığında, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından bütün Akit Taraflara bildiride bulunulur ve onları üç aylık süre içinde, konferansta ele alınmasını istedikleri konuları bildirmeye davet eder.  Birleşmiş  Milletler  Genel  Sekreteri  bütün  Akit  Taraflara  konferansın  toplanacağı tarihten en az üç ay önce, bu önerilerin metinleri ile birlikte konferansın geçici gündemini gönderir.

 

Madde 63

 

Bildiriler

 

61  ve  62  nci  maddelerde  öngörülen  bildirilere  ilave  olarak,  Birleşmiş  Milletler  Genel

Sekreteri tarafından, 52 nci maddede belirtilen bütün ülkelere;

 

(a)    52 nci maddeye dayanarak yapılan imzalar, tasdikler, kabuller, onaylar ve katılmalar, (b)    53 ncü madde uyarınca bu Sözleşmenin yürürlüğe giriş tarihleri,

(c)    54 ncü madde uyarınca yapılan fesihleri,

(d)    55 nci madde uyarınca bu Sözleşmenin yürürlükten kaldırılması, (e)    58 nci maddeye dayanarak konulan ihtirazi kayıtlar,

hakkında bildirimde bulunur.

 

 

 Asıl  Metin

 

Bu   Sözleşmenin   aslı   31   Aralık   1976   tarihinden   sonra,   Birleşmiş   Milletler   Genel Sekreterliğine tevdi edilecek ve aslına uygun tasdikli örnekleri Genel Sekreterlikçe, bütün Akit  Taraflara  ve  52  nci  maddenin  birinci  paragrafında  belirtilen,  Akit    Taraf  olmayan ülkelere gönderilecektir.

 

YUKARIDAKİ HUSUSLARI TASDİK ZIMNINDA, aşağıda imzası bulunan tam yetkililer bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.

 

Her üç metinde aynı derecede geçerli olmak üzere  İngilizce, Fransızca ve Rusça dillerinde tek bir nüsha olarak bin dokuzyüz yetmiş beş yılının Kasım ayının ondördüncü günü Cenevre’de TANZİM EDİLMİŞTİR.

© Akif PARLATAN 500&1715